Agile ‘Next step’ met Sociocracy3.0

Sociocracy3.0

Agile ‘Next step’ met Sociocracy3.0

Het falen van veel Agile projecten komt door heersende culturen die in conflict zijn met de Agile waarden. Dat blijkt uit onderzoek van VisionOne uit 2017 in The 11th Annual State of Agile Report. Gelukkig zijn er zeer goede gidsen en frameworks om de faalfactor te verkleinen. Eén daarvan is Sociocracy3.0.

Ondanks dat de Agile werkwijze bijna niet meer weg te denken is uit vooral de IT-wereld, stelt de implementatie van Agile in de praktijk veel organisaties voor een aantal uitdagingen in de realisatie van meer zelforganisatie en duurzame Agile cultuur. De voornaamste reden is dat veel ‘Agile’ organisaties de focus houden op productontwikkeling en projectorganisatie en minder op aspecten als organisatieverandering, organisatiestructuur en cultuur.

Wat is Sociocracy3.0?

Sociocracy3.0 is een op patterns-gebaseerde gids met diverse werkvormen en toepassingen die gebaseerd zijn op voornamelijk Agile en Lean. Een pattern is een verzameling van praktische richtlijnen en practices om een specifieke uitdaging op te lossen. Deze patterns dragen bij aan wendbare en effectieve organisaties en kunnen je Agile transitie versnellen. Agile thema’s zoals transparantie, zelforganisatie, openheid en betrokkenheid komen meer tot hun recht.

Het Sociocracy3.0 onderscheidt zich omdat het een open en modulair raamwerk is met patterns die je los van elkaar kunt toepassen. Daar waar veel ‘Agile’ bedrijven worstelen met het realiseren van Agile cultuur, biedt Sociocracy3.0 tools en handvatten in de vorm van patterns om Agile-waarden in te vullen.

Principes en patterns

Sociocracy3.0 bestaat uit de volgende 7 principes: Empiricism, Consent, Equivalence, Effectiveness, Accountability, Continuous Improvement en Transparency. Deze principes komen in grote lijnen overeen met de Agile principes. De meer dan 70 patterns ondersteunen deze 7 principes. Deze patterns geven aan hoe organisaties en teams verschillende uitdagingen kunnen aanpakken op terreinen als samenwerking, besluitvorming, co-creatie, zelforganisatie, organisatiestructuur, feedback, etc.

Zo neem je besluiten

Een van de meeste gebruikte patterns binnen Sociocracy3.0 is de ‘Consent Decision Making’. Veel organisaties nemen besluiten top-down. Andere organisaties kiezen voor een meerderheid van stemmen om besluiten te nemen. Beide modellen hebben tot gevolg dat een deel van de mensen iets moeten uitvoeren of aannemen terwijl ze er niet mee eens zijn!

Met het ‘Consent Decision Making’ pattern worden besluiten genomen op basis van gelijkwaardigheid en het ‘goed genoeg voor nu‘-principe. Het houdt daarbij rekening met ieders bezwaren. Dit pattern ziet deze bezwaren niet als obstakels maar als verbetering van de voorstellen. Voorstellen worden verrijkt totdat er geen bezwaren zijn en het voorstel ‘goed genoeg is voor nu’. In latere iteraties kunnen teams de voorstellen verbeteren en wederom rekening houdend met de bezwaren van iedereen. Dit pattern is sterk en volledig in lijn met het Agile-gedachtegoed: organisaties nemen besluiten in iteraties, realiseren niet alleen een grote mate van zelforganisatie maar geven ook vorm aan thema’s als betrokkenheid, transparantie, draagvlak en respect.

Overige patterns en handvatten

Een ander veel gebruikt pattern is ‘Navigate via Tension’. Dit pattern bepaalt dat verbeteracties worden ondernomen wanneer er ‘spanning’ is. Een spanning ontstaat wanneer er een verschil is tussen de huidige situatie en de gewenste situatie. Ook dit pattern is in Sociocracy3.0 uitgewerkt. En zo zijn er meerdere patterns die kunnen bijdragen aan creëren van een duurzame Agile-cultuur en voor verbindend effect kunnen zorgen.

Andere voorbeelden van patterns zijn bijvoorbeeld: Resolve Objections, Governance meeting, Timebox activities, Peer feedback, etc. Een compleet overzicht van alle patterns is in figuur 1 te zien.

Het ConsultancyHuis
Figuur 1: Principes en patterns van Sociocracy 3.0 (Bron: www.sociocracy30.org)

Waarom is Sociocracy3.0 een aanvulling op Agile?

Sociocracy3.0 en Agile hebben veel met elkaar gemeen. Veel Agile teams gebruiken onbewust al veel patterns van sociocracy3.0. Voorbeelden hiervan zijn Pokeren dat gebaseerd is op het pattern ‘Consent Decision Making’, maar ook patterns als ‘Visualize work’, ‘Prioritize backlog’, ‘Limit Work in Progress’ worden door vrijwel alle Agile teams gebruikt. Wat deze teams nog naar een hoger niveau kan tillen zijn de patterns rond het bereiken van akkoorden en overeenstemmingen. Probeer daarvoor bijvoorbeeld de pattern ‘Consent Decision Making’ vaker te gebruiken om overeenstemming te bereiken. Bijvoorbeeld wanneer Product Owners akkoorden moeten bereiken met stakeholders. Of wanneer het team architectuurbeslissingen moet nemen.

In geschaalde Agile omgevingen kan het pattern “Delegate Circle” worden gebruikt om beslissingen te alignen over verschillende teams die gedeelde domeinen hebben. Gebruik deze Pattern vooral als vorm van een organisatiestructuur om organisatie-eenheden aan een doel te laten werken. Verder is er nog het pattern “Double linking” dat bottom-up & top-down communicatie faciliteert. Dit pattern vermindert de spanningen in een hiërarchische organisatiestructuur. In een Agile omgeving met zelforganiserende teams biedt dit pattern de perfecte manier om te communiceren tussen bijvoorbeeld een uitvoerend team en een managementteam op basis van gelijkwaardigheid.

Samenvattend, door Sociocracy3.0 in Agile trajecten te gebruiken bereik je dat:

  • Teamleden het gevoel hebben betrokken te zijn
  • Verantwoordelijkheidsgevoel en eigenaarschap worden versterkt
  • Gelijkwaardigheid en respect in de samenwerking worden vergroot
  • Meer zelforganisatie wordt gerealiseerd
  • Een praktische gereedschapskist tot je beschikking hebt voor cultuurverandering

Meer informatie over Sociocracy3.0 en de bijbehorende patterns is te vinden op www.Sociocracy30.org.

Door Mouloud Marmouch, Senior Consultant bij Het ConsultancyHuis.