Van culture clash naar culture match

Van culture clash naar culture match

Van culture clash naar culture match: Culturele verschillen op de werkvloer

Een aantal jaren geleden had ik het voorrecht om een reis te maken naar China. Zoals ik verwachtte kwam ik regelmatig terecht in een “culture clash”; een botsing tussen wat voor de ene cultuur normaal is en in een andere moeilijk wordt geaccepteerd. In mijn geval was het een Chinese man die naast me liep en na een diepe rochel een klodder slijm voor mijn voeten uitblies. Hij keek me daarna lachend aan en liep vrolijk verder. Ik was stomverbaasd.

Gelukkig spuugt men in de Aziatische kantoortuin doorgaans niet op de grond, maar ook op zakelijk vlak blijven cultuurverschillen bestaan die je niet altijd even makkelijk begrijpt. Mijn collega’s en ik komen dat regelmatig tegen en hoewel we daar allemaal onze eigen oplossing voor hebben, vonden we het nuttig om eens dieper op het onderwerp in te gaan. Samen met Sirous Kavehercy, expert op dit gebied, bespraken we onze real-life cases. Van een Nederlandse projectmanager die afspraken heeft gemaakt met zijn team in India, dat vervolgens een totaal andere richting op gaat tot een Noord-Hollandse manager die raar opkijkt wanneer een Brabantse projectleider vrij vraagt voor Carnaval. De grote vraag is natuurlijk hoe je rekening houdt met dit soort verschillen, zodat ze niet in de weg staan bij het realiseren van je project. Sterker nog, het zou fijn zijn als ze het projectresultaat ten goede komen.

Een fijne leidraad om gedrag en waarden van mensen binnen verschillende culturen in te schatten zijn de zogenaamde dimensies van Geert Hofstede. Wellicht geen onbekende naam binnen de IT-wereld. Een groot deel van zijn onderzoek voorafgaand aan deze theorie deed hij namelijk bij 70 IBM-dochterondernemingen in onder andere Europa en het Midden-Oosten. Daar onderzocht hij menselijk gedrag en samenwerking binnen grote organisaties. Op basis daarvan zag hij vier, inmiddels gegroeid naar zes, dimensies, waaraan je bijvoorbeeld kunt meten hoe waardevol hiërarchie is binnen een cultuur of hoe belangrijk samenwerking en bescheidenheid zijn. De theorie zegt vooral iets over de te verwachten cultuur binnen een land of gebied waar organisaties gevestigd zijn.

Natuurlijk ben je er nog niet met dat inzicht, want ook binnen organisaties zijn er verschillen.
Ga maar eens na: hoe gaat de afdeling Verkoop om met klantencontact ten opzichte van de afdeling IT? Daarnaast zien we in eerste instantie vooral wat mensen doen, terwijl dit slechts het topje van de ijsberg is. Waarden en overtuigingen die daaraan ten grondslag liggen zien we niet. Zo zien we dat Janine zeven keer per dag koffie haalt en bij het apparaat een praatje maakt. Sommige collega’s maken daar vooral uit op dat zij maar weinig aan het werk is. Wat we niet zien is dat Janine opgroeide met de waarde dat sociaal contact belangrijk is en dat ze weet dat ze hiermee sterke relationele banden creëert, onder andere binnen de organisatie waar ze werkt.

Als consultants is ons dat laatste onderwerp maar al te bekend. De mensen met wie we werken beschikken over kernwaarden en overtuigingen die niet altijd goed zichtbaar zijn maar die wel invloed hebben op een project en het beoogde resultaat. Betrokkenheid en doorvragen helpt ons om daar inzicht in te krijgen en maakt dat wij begrijpen waarom mensen zich op een bepaalde manier gedragen op de werkvloer. Dit nemen we mee in de uitvoer van projecten en zo komen we van culture clash naar een culture match. Dat doen we natuurlijk allen op onze eigen manier, want gelukkig verschillen we ook nog van mens tot mens.

Zes dimensies van Hofstede:
1. Machtsafstand
2. Individualisme (vs. Collectivisme)
3. Masculiniteit (vs. Femininiteit)
4. Onzekerheidsvermijding
5. Lange termijn oriëntatie (vs. Korte termijn oriëntatie)
6. Verwennen (vs. Onthouding)

Zie ook: https://geert-hofstede.com/national-culture.html

Het ConsultancyHuis besteedt veel aandacht aan de competentieontwikkeling van haar consultants. Zowel inhoudelijk als interpersoonlijk; een combinatie die zorgt voor een scherpe blik en hart voor de zaak.

Bent u of is uw organisatie betrokken bij een project waarbij cultuurverschillen invloed hebben op het beoogd eindresultaat? Wilt u sparren over mogelijke manieren om daar positief gebruik van te maken? Neem dan contact op met Het ConsultancyHuis via info@hetconsultancyhuis.nl

Geneviève Wolbert