Verder met de energietransitie in 2019

Verder met de energietransitie in 2019

Wat nemen wij mee van de European Utilities Week 2018?Ruim een maand geleden waren wij aanwezig bij de European Utilities Week (EUW 2018) in Wenen. Drie dagen in het teken van veranderingen die gaande zijn, en nog nodig zullen zijn, op het gebied van onder andere techniek, digitalisering, wetgeving en in ons sociaal-maatschappelijk denken als het gaat om een duurzaam, CO2-neutraal Europa.

Vooruitkijkend naar 2019, delen wij graag de drie onderwerpen die ons het meest zijn bijgebleven van de EUW 2018.

De doelstellingen van de EU voor 2020 – 2030: nieuwe kaders voor de energietransitie.
Uiteraard vormden de doelstellingen op Europees niveau een belangrijk uitgangspunt voor de discussies. Niet alleen de cijfermatige doelstellingen (zie de tabel hieronder) maar ook het uitgangspunt voor het pakket maatregelen voor de periode 2020 – 2030: “The Clean Energy Package: A more competitive, modern and clean energy system for all Europeans.”

De drie hoofdthema’s van dit maatregelenpakket zijn:

  • Focus op het verbeteren van energie-efficiency
  • Vergroten aandeel duurzame energie
  • Een eerlijk energiesysteem voor gebruikers

Een belangrijk verschil met het eerste Europese klimaat- en energiepakket is de aandacht voor de energiegebruikers, die een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het energiesysteem. Meer hierover bij ons tweede punt.

Doelstelling Tot 2020 2020-2030
Toename energie-efficiency (t.o.v. 1990) 20 % 32,5 %
Reductie CO2-uitstoot (t.o.v. 1990) 20 % 40 %
Aandeel duurzame energie (van totale consumptie) 20 % 32 %

De rol van de energiegebruiker: medeverantwoordelijk voor een optimaal energiesysteem.
De verschuiving van centrale naar meer decentrale energieopwekking in de overgang naar duurzame energiebronnen is geen nieuws meer. Steeds meer energiegebruikers wekken zelf energie op die eventueel wordt teruggeleverd aan het centrale net, waarmee ‘consumers’ ‘prosumers’ worden.

Hoewel de hoeveelheden die kunnen worden teruggeleverd sterk kunnen fluctueren, zijn deze tot op zekere hoogte te voorspellen aan de hand van verwachte zoninstraling en/of windkracht. Om dit te kunnen doen is echter wel informatie nodig over het opgesteld vermogen, waarin de eigenaar kan voorzien. Naast veranderingen in de opwekking van energie, wordt ook het patroon van gebruik van elektrische energie grillerig en lastiger te voorspellen. Enerzijds worden (huishoudelijke) apparaten en verlichting steeds energie-efficiënter en zijn er steeds meer middelen om deze zo efficiënt mogelijk in te zetten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan bewegingssensoren, tijdklokken en het op afstand uit of aan kunnen zetten van apparaten en verlichting. Anderzijds is de elektrificatie van vervoer en ruimteverwarming sterk in opkomst waarmee niet alleen de elektriciteitsvraag sterk toeneemt, maar ook het patroon van dit gebruik veranderd. De prosumer kan met een optimale afstemming van de eigen energiebehoefte en -opwekking bijdragen aan een stabiel, betaalbaar en duurzaam energiesysteem. Dit vraagt om samenwerking van de prosumer en de beheerder van het net, waarbij de prosumer maximaal gefaciliteerd dient te worden door deze netbeheerder. Het is namelijk de primaire taak van de netbeheerder om het net in stand te houden, maar deze kan dat niet langer zonder (de informatie van) de prosumer. En hiermee komen we bij het derde onderwerp dat we willen benoemen: Digitalisering.

Digitalisering: onmisbaar middel in het realiseren van een efficiënt en betaalbaar energiesysteem.
Het (verder) digitaliseren van de energienetten is noodzakelijk om deze goed te kunnen blijven beheren bij toenemende complexiteit. Met name voor elektriciteitsnetten wordt dit nog belangrijker omdat de afhankelijkheid van elektriciteit verder zal toenemen met de elektrificatie van vervoer en ruimteverwarming. Daarbij digitaliseert de samenleving als geheel steeds verder.

De informatie die in de netten verzameld kan worden door verder te digitaliseren kan gebruikt worden om het huidige net maximaal te benutten en ‘slimmer’ te maken. Dit is niet alleen nodig voor het beheren van het net, zoals balansbewaking en het detecteren of zelfs voorkomen van storingen, maar ook om investeringen in de huidige en nieuwe netten te kunnen optimaliseren. Digitalisering is dus onmisbaar om het nieuwe energiesysteem betaalbaar te houden.

Zoals aangegeven is dit slechts een kleine greep uit de vele onderwerpen die aan de orde zijn gekomen tijdens de EUW. Wij zien in de energietransitie kansen en uitdagingen waar we graag aan willen bijdragen. Door bedrijven in de sector te helpen optimaliseren, innoveren en digitaliseren en samen te werken aan een duurzaam energiesysteem.

Meer weten? Neem contact op met Saskia Wantia, email: saskia.wantia@hetconsultancyhuis.nl